بررسی و نقد تاریخی مشروعیت «حاکمیت متغلب» در اندیشه عبدالحکیم حقانی

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسنده

دکتری تاریخ معاصر جهان اسلام، مجتمع تاریخ سیره و تمدن اسلامی، جامعه المصطفی العالمیه، افغانستان.

چکیده


پژوهش حاضر در نقد اندیشه عبدالحکیم حقانی براساس مبانی‌مشروعیت «حاکمیت متغلب»، یکی از موضوعات مطرح شده در اثری به نام «الامارت الاسلامیه و نظامها» می‌باشد، بوده است. این‌ اندیشه در سال‌های دهه نود میلادی که از طریق پاکستان سازماندهی گردید و حال‌که ساختار سیاسی افغانستان را در یک تعامل مرموز با آمریکا در دست گرفته، قائل به مشروعیت حاکمیت متغلب دینی شده است. بیان مسأله به این پرسش اساسی پاسخ داده است که چرا حقانی حاکمیت متغلب را یکی از نسخه‌های سلفیت‌نوین در چنین مقطع تاریخی، مدعی مانیفست و منشور امارت اسلامی، در جامعه تکثرگرا و چند صدای افغانستان قرار داده است؟. یافته‌ها در فرضیه قابل اثبات این است که مراجعه حقانی به آن دسته از منابع قدیم اهل سنت که مربوط به یک مقطع دوره اسلامی بوده بدون شرایط زمانی و مکانی آن، مبنای مشروعیت حکومت در اندیشه حقانی و عصبیت قومی قرار گرفته است. در حالی‌که این مبانی در گذشته پاسخ‌گویی جامعه‌ نبوده، حال و آینده نخواهد بود. در نتیجه «حاکمیت متغلب»، به جز بحران مشروعیت و ضد مدنیت بدون مراجعه به مردم فاقد هرگونه کارکرد در مشروعیت داخلی و بیرونی بوده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Historical review and criticism of the legitimacy of "Maghtlib's sovereignty" in Abdul Hakim Haqqani's thought

نویسنده [English]

  • Gurbanali Saberi
PhD contemporary history of the Islamic world, Complex of Islamic History and Civilization, Al-Mustafa Al-Alamiya Society, Afghanistan.
چکیده [English]

The statement of the issue has answered the basic question that why Haqqani has made Moghthligh rule one of the modern versions of Salafism at such a historical moment, claiming the manifesto and charter of the Islamic Emirate, in the pluralist and multi-voiced society of Afghanistan? The findings can be proven in the hypothesis that Haqqani's reference to those old Sunni sources that are related to a period of the Islamic period without its temporal and spatial conditions, is the basis of the legitimacy of the government in Haqqani's thought and ethnic nervousness. While these foundations were not the responsibility of the society in the past, they will not be in the present or the future. As a result of the "overpowering rule", except for the crisis of legitimacy and anti-civility, without referring to the people, it has lacked any function in internal and external legitimacy.

کلیدواژه‌ها [English]

  • criticism
  • legitimacy
  • sovereignty
  • conquest and thought

مراجع

  1. ابن تیمیه، تقی الدین احمد، منهاج السنه النبویه فی نقض کلام الشیعه القدریه، القاهره، 1962.
  2. ابن خلدون عبدالرحمن (مقدمه ابن خلدون) جلد اول، ترجمه، محمد گنابادی، تهران: نشر علمی و فرهنگی، 1385.
  3. ابن رشد، محمد، فصل المقال، فی مابین الحکمه و الشریعه من الاتصال، تهران: انجمن فلسفه ایران، 1358.
  4. ابن قدامه، عبدالرحمن، المغنی والشرح الکبیر، بیروت، دارالکتب العربی،1403ق.
  5. ابوزهره، محمد، تاریخ مذاهب اسلامی، ترجمه، علیرضا ایمانی، قم: تحقیقات ادیان و مذاهب، 1384.
  6. ابویوسف، یعقوب بن ابراهیم، کتاب الخراج، بیروت: منشورات الجمل، 2009.
  7. ابی یعلی، محمدبن حسن الفرا، الاحکام السلطانیه، محمد حامد الفقی قم، دفتر تبلیغات اسلامی،1406.
  8. ایبش یوسف و یاسوشیی کوسجیی، قراءات فی الفکر السیاسی الاسلامی، بیروت، دارامواج 2000م.
  9. باقلانی، ابوبکر، تمهیدالأوائل و تلخیص الدلائل، تحقیق: عمادالدین أحمدحیدر، بیروت، موسسه الکتب لثقافیه،1987.
  10. بدرالدین ابن جماعه، تحریرالاحکام فی تدبیرالاسلام، مندرج در دایره المعارف اسلامی، 1936.
  11. جهان تیغ حسین، تأثیر علمای دیوبند بر سلفیت، سال دوم شماره چهارم، بهار 1393.
  12. حسن، ابراهیم حسن، تاریخ سیاسی اسلام، ترجمه، ابوالقاسم پاینده، تهران: دنیای دانش،1380.
  13. حقانی عبدالحکیم ، الامارت الاسلامیه و نظامها،کابل: مکتبه دارالعلوم شرعیه 1443ق.
  14. خنجی، فضل الله بن روزبهان، سلوک الملوک، به کوشش محمدعلی موحد، تهران: خوارزمی،1362.
  15. خواتی محمد شفق، سلطه طالبان بر سفارت افغانستان در تهران؛ فرایند تسلط و پیامدها، 26 فوریه 2023.
  16. الزحیلی وهبته، الفقه الاسلامی وادلته، سوریه- دمشق، دارالفکر،ج6 / 1429 ق.
  17. صابری قربانعلی «تبیین جایگاه خلافت در اندیشه سیاسی داعش» فصلنامه علمی- پژوهشی تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی، سال نهم، شماره 30، صفحات 104- 85. (بهار 1397).
  18. عادل فتحی ثابت عبدالحافظ، الفکرالسیاسی الاسلامی، الاسکندریه 2002
  19. عبدالرازق علی، الاسلام و اصول الحکم، بیروت مکتبه الحیات، 1978.
  20. عثمان، محمد فتحی، السلفیه فی المجتمعات المعاصره، کویت دارالقلم، 1414ق.
  21. علیخانی علی اکبر و همکاران، اندیشه سیاسی متفکران مسلمان، ج 1، تهران: پژوهشکده فرهنگی1390.
  22. عمربن محمد نسفی، شرح عقاید نسفی، زاهدان: المکتبه الاسلامیه، سال نشر:14 ق =13.
  23. عنایت حمید ، سیری در اندیشه ی سیاسی عرب، انتشارات ، امیر کبیر، تهران ، 1376.
  24. عنایت، حمید، اندیشه سیاسی در اسلام معاصر، ترجمه: بهاءالدین خرمشاهی، تهران، خوارزمی1362.
  25. عنایت، حمید، نهادها و اندیشه های سیاسی در ایران و اسلام، تهران: روزنه، 1377.
  26. غزالی، محمد بن محمد، فضائح الباطنیه، بیروت، المکتبه العصریه، 1423ق.
  27. قرضاوی یوسف، من فقه الدوله، (فقه سیاسی) ترجمه عبدالعزیز سلیمی، تهران: نشر احسان 1390.
  28. القزوینی الشافعی، عبدالکریم رافعی، العزیز شرح الوجیز، بیروت، دارالکتب العلمیه، چ اول. بی تا.
  29. لمبتون، آی.اس کی. «دولت و حکومت در اسلام»؛ سید عباس صالحی و محمد مهدی فقیهی، نشر عروج، 1374.
  30. مارسدن پیتر، جنگ، مذهب و نظام جدید در افغانستان، ترجمه،کاظم فیروزآبادی، تهران، نشر مرکز، 1388.
  31. الماوردی، رائدالفکرالسیاسی الاسلامی، جامعه الاسکندریه 2001.
  32. ماوردی، علی بن محمد، الاحکام السلطانیه والولایات الدینیه، بیروت، المکتب الاسلامی،1416 ق.
  33. میان، مجید شریف، تاریخ فلسفه در اسلام، تهران، مرکز نشر دانشگاهی، 1365.
  34. میبدی علی موسی، جریان شناسی سلفی گری معاصر، قم: دارالاعلام لمدرسه اهل البیت (ع) 1394.
  35. المیدانی حسن حبنکه ، عقاید اسلامی و ریشه های آن، ترجمه، علی صالحی، تهران: نشراحسان، 1389.

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار