نقش امام خمینی در بیداری اسلامی در مقایسه با سیدجمال‌الدین (بررسی زمینه‌ها، ویژگی‌ها و راه‌کارها)

نویسندگان

1 استادیار پژوهشکده علوم اسلامی امام صادق(ع)

2 دانش پژوه کارشناسی ارشد تاریخ معاصر جهان اسلام جامعة المصطفی العالمیه

چکیده

نهضت فکری امام خمینی (ره)، از یک‌سو تحول شگرفی در باورها و اذهان عموم جهان به وجود آورد و از سوی دیگر، رهبری این نهضت توانست تنوری‌هایی را که در جهت نیل به اهداف و آرمان‌های والایش در نظر داشت، در چشم‌انداز درخشان انقلاب اسلامی اجرا نماید. با این نگرش اگر به نهضت فکری سیدجمال‌الدین (ره) نگریسته شود، می‌توان گفت که هرچند عظمت این نهضت به لحاظ تأثیرگذاری در عرصه جهانی به ویژه در ساحت افکار عموم ملت‌های مسلمان نقطه عطف در تاریخ معاصر جهان اسلام به شمار می‌رود، مقاله حاضر در پی پاسخ به این سؤال است: زمینه‌ها، ویژگی‌ها و راه‌کارهای سیدجمال‌الدین در بیداری اسلامی در مقایسه با امام خمینی(ره) چه بوده است؟ این پرسش را می‌توان با این فرضیه پاسخ داد که زمینه‌ها، ویژگی‌ها و راه‌کارهایی که امام خمینی (ره) برگزید، مناسب‌ترین گزینه در جهت به ثمر رسیدن این نهضت فکری و انقلابی بود، در حالی که نهضت سیدجمال‌الدین فاقد آن‌‌ها بود. از این رو، آرمان‌های سیدجمال به صورت کامل تحقق نیافت. هدف از این پژوهش، الگوپذیری از نهضت امام خمینی (ره) در بیداری اسلامی است. روش پژوهش حاضر، تحلیلی - تبیینی است، زیرا نگارنده سعی دارد زمینه‌ها، ویژگی‌ها و راه‌کارهای نهضت امام خمینی و سیدجمال را باهم مقایسه و ثمردهی هر کدام را روش ننماید. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که ویژگی‌هایی مانند مرجعیت، حوزه‌محوری، مردم‌سالاری دینی، دکترین ولایت‌فقیه و تشکیل حکومت اسلامی، نهضت فکری و انقلابی امام خمینی را به ثمر رسانید و آرمان‌هایش را تحقق بخشید؛ اما این ویژگی‌ها، در نهضت فکری سیدجمال به چشم نمی‌خورد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Imam Khomeini’s Role in Islamic Awakening In Comparison with Jamal ad-Din Asadabadi (Analyzing the Background, Characteristics and Resolutions)

نویسندگان [English]

  • Morteza Shiroudi 1
  • Sayyed Muhammad Abedi 2
2 M.A student of contemporary history of I slamic world; Al-Mustafa International University.
چکیده [English]

Intellectual movement of Imam Khomeini, on one hand led to a magnificent change in public opinion and beliefs of people on a global scale, on the other hand being the leader of this movement, Imam Khomeini was able to employ the theories which he contemplate in order to achieve his sublime aims and ideals, in a glorious perspective of Islamic revolution. Taking this attitude, if we consider intellectual movement of Jamal ad-Din Asadabadi, it should be said we admit the greatness of his movement in terms of its influence on a global scale, especially in the realm of public opinion of Muslim societies, and it is considered as a milestone in contemporary history of Islamic world. The question of the present paper is: What are the background, characteristics and resolutions of Jamal ad-Din in Islamic awakening, in comparison to Imam Khomeini’s? The assumed hypothesis in order to answer the mentioned question is: The background, characteristics and resolutions employed by Imam Khomeini were the most appropriate decisions in order to accomplish his intellectual and revolutionary movement; while Jamal ad-Din’s movement lacked these characteristics. Therefore, Jamal ad-Din could not achieve his ideals thoroughly. The purpose of the present paper is to consider Imam Khomeini’s movement as a model for Islamic awakening. Because the writer is trying to make a comparison between the background, characteristics and resolutions of Imam Khomeini’s movement and Jamal ad-Din’s, and illustrate their results, the present paper will employ an analytical – explanatory research method. The findings of the present paper show that elements such as Marja’iyah (religious references), Hawza-centrism, religious democracy, the doctrine of Wilayat al Faqih (guardianship of the jurists) and establishing Islamic government helped the intellectual and revolutionary movement of Imam Khomeini accomplish its ideals; while the intellectual movement of Jamal ad-Din Asadabadi lacked these characteristics.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Jamal ad-Din Asadabadi
  • Imam Khomeini
  • Islamic Awakening
  • role
  • Elements
  • Resolutions