واکاوی چرخش سیاسی شاه عباس اول از تصوّف به تشیّع

نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

گروه تاریخ دانشکده علوم انسانی دانشگاه پیام نور اصفهان ایران

چکیده

.بنیانگذاری حکومت صفویه مرهون همراهی صوفیان قزلباش با سرسلسله صفویه بود و تداوم تکیه این خاندان به حمایت قزلباشان، می‌توانست به برتری اندیشه صوفیان غالی بر پیروان تشیع بیانجامد. پیروان طریقت صفوی، تصویری ماورایی از شاه ترسیم می‌کردند که با نظریه نیابت‌عامه فقیهان برای اداره امور در عصر امام غایب، همخوانی نداشت. این نگرش از آغاز صفویه تا روی‌کار آمدن شاه‌عباس‌اول، تحول یافت و سرانجام به تغییر پشتوانۀ مشروعیّت شاه از طریقت به شریعت انجامید.
هدف این مقاله تحلیل چگونگی چرخش سیاست مذهبی شاه‌عباس است و سئوال اصلی این که علل تغییر نگرش مذهبی صوفیانه به شیعیانه در دورة شاه‌عباس چه بودند؟ چنین فرض می‌شود که این تحوّل در دورة شاه‌عباس شدّت گرفت و نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که چرخش سیاست مذهبی شاه‌عباس، به دلیل تقویت علما به‌عنوان نمایندگان شریعت بود و رویکرد این مقاله تأکید بر تحوّل در سیرتاریخی جریان تشیع و تصوف است که سرانجام تعامل بین آنها را به تقابل کشانید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An analysis of the political turn of Shah Abbas I from Sufism to Shiism


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 01 مهر 1399
  • تاریخ دریافت: 01 اردیبهشت 1399
  • تاریخ بازنگری: 11 شهریور 1399
  • تاریخ پذیرش: 26 شهریور 1399